Yayın: 28 Temmuz 2026
Yazı
Tam Sayılı Kesri Bileşik Kesre Çevirme Konu Anlatımı
Kesir çeşitleri ve tam sayılı kesirlerin bileşik kesire çevirilme yöntemini anlattık.
28 Temmuz 20263 dk okuma3 dk
Dikkat!
Bu konu anlatımı eski sitemizden taşınmıştır. Güncel bir konu olup, öğrenim çıktılarıyla ilişkilendirilmiş hali önümüzdeki zamanlarda yayınlanacaktır.
5. sınıf matematik dersinde gösterilen basit, bileşik ve tam sayılı kesirler arasında dönüşümler yapabilmek ilerleyen seneler için büyük önem arz etmektedir. Basit birkaç işlem ile bileşik kesirden tam sayılı kesre ve tam sayılı kesirlerden bileşik kesirlere dönüştürme işlemleri yapabiliyoruz. Çok fazla uzatmadan öncelikle bu kesir çeşitlerinin tanımlarına değinelim.
Basit Kesir Nedir?
Payı paydasından küçük olan kesirlere basit kesir deneriz. Bir diğer deyişle bir kesirde kesir çizgisinin üstünde bulunan sayı altında bulunan sayıdan küçükse basit kesirdir.
Basit Kesir Örnekleri
Paydası 0 olmayan ve yukarıdaki tanıma uygun her türlü kesri bunlara örnek olarak verebiliriz. Aşağıdaki kesirlerin tamamında payın paydadan küçük olduğunu dikkatle inceleyiniz.
Bileşik Kesir Nedir?
Payı paydasına eşit veya payı paydasından büyük olan kesir çeşitlerine bileşik kesir denir. Bazı öğrenciler kavram yanılgısına düşerek birleşik kesir diyebilmektedir. Fakat bilinmelidir ki arada "r" harfi bulunmamaktadır. Bileşik kesir ne demek sorusunun en basit deyimiyle cevabı da üstü alta eşit olacak yada üst kısım alt kısımdan büyük olacak şeklinde olabilir.
Bileşik Kesir Örnekleri
Yukarıda verilen örneklerde pay kısmının paydaya eşit ya da pay kısmının paydadan büyük olduğu dikkatle incelenmelidir.
Tam Sayılı Kesir Nedir?
Bir doğal sayı ve yanında bir basit kesir ile ifade edilebilen kesir türüne tam sayılı kesir denir. Tam sayılı kesirler bütünden fazla olduğu için 1 ve 1'den büyük kesirleri ifade ederler. Örneğin 3 tam dilim ve 1 yarım dilimi biz tam sayılı olarak 3 tam 2'de 1 olarak okuyabilir ve yazabiliriz.
Tam Sayılı Kesir Örnekleri
Üstte görüldüğü üzere bir sayma sayısı ve yanında bir basit kesir olduğu zaman o kesrin tam sayılı kesir olduğunu ifade edebiliriz. Eğer ki sayının yanındaki kesir bileşik kesir ise çeşitli işlemler yardımıyla oradaki bütünler tam kısıma aktarılabilir.
Kesir çeşitlerini özet olarak anlatıp, neyin ne demek olduğunu anladığımıza göre artık bu kesirler arasında yapılabilen çevirme işlemlerine geçebiliriz.
Tam Sayılı Kesri Bileşik Kesre Dönüştürme
Tam sayılı kesri bileşik kesre çevirme işlemi yaparken adımlarımız sırasıyla aşağıdaki gibi olmalıdır.
Payda ile tam kısım çarpılır.
Çarpım sonucunda bulunan sayı ile pay kısmı toplanır.
Kesir çizgisi çizilir ve yukarıda bulunan sonuç pay kısmına yazılır.
Son çizilen kesir çizgisinin payda kısmına ise tam sayılı kesrin paydası aynen yazılır.
Örnekler:
Bileşik Kesri Tam Sayılı Kesre Çevirme
Bir önceki konumuzun tam tersi olan bu dönüştürme işlemini yapabilmek için bölme işlemini iyi yapabiliyor olmanız gerekmektedir. Bölme işleminde yaşayacağınız problemler bu hesaplamanın sonucunu bulamamanıza neden olacaktır. Bu nedenle eksiğiniz varsa bu kısma bakmadan önce gereken yerlerin konu anlatımına tekrardan bir göz atmanızı öneririz.
Yukarıda da görüldüğü üzere bileşik kesir tam sayılı kesre çevrilirken bölme işlemi yapılır. Sırasıyla aşağıdaki adımlar izlendiğinde istediğimiz sonuca ulaşabiliriz.
Çevrilmek istenen bileşik kesrin payı paydasına normal bölme işlemi yapar gibi bölünür.
Çıkan sonuçta bölüm kısmı yani yukarıda D ile gösterilen kısım tam kısma yazılır.
Ardından bir kesir çizgisi çizilerek paydaya bölen (B) kısmı yazılır.
Son olarak da kesir çizgisinin üst kısmına bölme işlemimizin kalanı (C) yazılır.
Örnek:
Anlattığımız adımları sırasıyla uyguladığınız takdirde bileşik kesri tam sayılı kesre çevirmek sizin için çok kolay olacaktır. 5. sınıf itibariyle bu konuda bilmeniz gereken tüm kazanımları anlattık. Anlamadığınız, takıldığınız yerler olursa yorum kısmından bize sorabilirsiniz.